Ingezonden: Misverstand 5 (20 juni 2025)

“Straling is altijd schadelijk, hoe weinig ook“.

Bij medische onderzoeken is gebleken, hoe meer straling, des te meer kanker. Dat is niet zo eenvoudig te bewijzen want bij een gezwel kan niet vastgesteld worden wat daarvan de oorzaak is.

Als er dus iets meer kanker bij een bevolkingsgroep voorkomt, én die groep heeft straling ondergaan, dan kun je alleen maar vermoeden dat die toename het gevolg is van straling.

Beneden 100 millisievert straling is het aantal kankergevallen zo klein dat in het altijd voorkomende aantal kankergevallen nooit vastgesteld kan worden of er überhaupt wel eentje bij zit die het gevolg is van straling. Is er bij een lage dosis straling dan helemaal geen gevaar meer? Niemand die het weet, dus zegt de overheid, ook al is de stralingsdosis steeds lager, dan wordt het risico op kanker ook  steeds kleiner. Dus zegt deze ALARA-regel dat straling altijd vermeden moet worden, hoe gering ook.

Wetenschappers beginnen te twijfelen of dit wel klopt. Waarom?

Overal op aarde zitten radioactieve stoffen in de bodem, al is het maar heel weinig. Dat zijn uranium, thorium en kalium. Kalium hebben we een beetje in ons lichaam, want zonder kalium stopt ons hart. Wij zijn daarom allemaal een beetje radioactief.

Die radioactieve stoffen in de bodem geven, samen met de straling die ons vanuit het heelal bereikt, de zogeheten achtergrond straling. Het is maar weinig straling, maar zelfs met de eenvoudigste stralingsmeter is het prima te meten. Die straling is niet overal op aarde gelijk. In bergachtige gebieden al gauw tweemaal zo hoog als bij ons, en op tal van plaatsen nog veel hoger, tot wel honderd keer meer toe.

Wat blijkt nu? Het aantal kankergevallen op plaatsen met veel hogere achtergrondstraling is helemaal niet hoger. Op Sardinië bijvoorbeeld is de straling een paar keer hoger dan bij ons maar de mensen daar worden stokoud. Klaarblijkelijk is een klein beetje straling helemaal niet erg, in tegendeel het is waarschijnlijk juist heilzaam. Wetenschappers veronderstellen dat een klein beetje straling het immuunsysteem activeert.

Haaren, Gerard Smals.