HAARENDAEL EN DE MOGELIJKE OPVANG VAN VLUCHTELINGEN

Op 19 november vergadert de gemeenteraad over de toekomst van Haarendael en de rol die de gemeente daarin kan en wil spelen. De beslissing over die toekomst is afhankelijk van verschillende ontwikkelingen en afwegingen. Die afhankelijkheden en de gebeurtenissen van de afgelopen 2,5 jaar maken het een gecompliceerd geheel. Om onduidelijkheden en misverstanden te voorkomen, lichten we het voorstel waar de raad op 19 november over vergadert, hieronder nader toe.

Een stukje geschiedenis…
Nadat Landgoed Haarendael in de verkoop kwam, besloot de gemeenteraad in de zomer van 2013 om de Wet voorkeursrecht gemeente (Wvg) op te leggen op het landgoed. De overweging daarvoor was om regie te kunnen voeren over de invulling van de functie van het landgoed. Vestiging van dit voorkeursrecht houdt in dat de gemeente het eerste recht van koop heeft.
Bij vestiging van het voorkeursrecht heeft de gemeenteraad uitgesproken niet blijvend eigenaar te willen worden van het landgoed. De gemeente heeft daarop gezocht naar een partij die het landgoed na aankoop wilde overkopen. Na het doorlopen van een biedprocedure is Platform Haarendael als partij geselecteerd als opvolgend koper. Het Platform heeft een plan ingediend om op het landgoed een onderwijscampus te ontwikkelen. Sindsdien is met het Platform onderhandeld om te komen tot overeenstemming over doorverkoop van het landgoed.

Recente ontwikkelingen: Haarendael als mogelijke opvanglocatie vluchtelingen
Gedurende de onderhandelingen met Platform Haarendael heeft de wereld niet stil gestaan. Overal in Nederland is grote behoefte aan geschikte beschikbare locaties voor de huisvesting van vluchtelingen. Ook de gemeente Haaren voelt, mede door onze historie in internationale gastvrijheid, de maatschappelijke verantwoordelijkheid om de mogelijkheden hiervoor te bekijken. De gemeenteraad heeft in dit kader het college verzocht om geschikte locaties voor de opvang van vluchtelingen in onze gemeente in beeld te brengen. Gebleken is dat Landgoed Haarendael voldoet aan de uitgangspunten die het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) hanteert. Uit gesprekken met het COA komt naar voren dat het COA de gronden rondom het landgoed en mogelijk de paviljoens, graag zou gebruiken voor het vestigen van een asielzoekerscentrum (AZC). Het COA gaat hierbij uit van de opvang van minimaal 600 vluchtelingen voor een periode van minimaal 5 jaar.

Vaststelling prijs
Op verzoek van eigenaar Cello is na vestiging van het voorkeursrecht door de gemeente een procedure bij de rechter opgestart om de prijs van het landgoed vast te stellen. Deze procedure nadert zijn einde. Op 24 november staat de zitting bij de rechter gepland. Zodra de rechter een uitspraak heeft gedaan, kan de eigenaar het landgoed binnen 3 maanden voor de door rechter vastgestelde prijs aanbieden aan de gemeente. De gemeente is in dat geval verplicht om het landgoed af te nemen voor de vastgestelde prijs. De gemeente hoeft het landgoed niet af te nemen indien de prijsvaststellingsprocedure wordt ingetrokken voordat de rechter de prijs heeft vastgesteld. Indien de prijsvaststellingsprocedure wordt ingetrokken, vervalt het voorkeursrecht en is de eigenaar vrij om het landgoed te verkopen aan wie ze wil.

Waarover beslist de gemeenteraad op 19 november?
De gemeenteraad vergadert over het al dan niet willen aankopen van Haarendael en over de verschillende invullingen van het landgoed, indien het landgoed daadwerkelijk aan de gemeente wordt aangeboden en tot aankoop wordt overgegaan.

De opties:
1. De gemeenteraad besluit om de prijsvaststellingsprocedure in te trekken en daarmee definitief van aankoop af te zien;
2. De gemeenteraad besluit de zitting bij de rechtbank door te laten gaan en over te gaan tot aankoop van het landgoed indien dit door Cello wordt aangeboden.

Optie 1: De prijsvaststellingsprocedure wordt ingetrokken: Haarendael wordt niet aangekocht door de gemeente.
De gemeenteraad besluit om de prijsvaststellingsprocedure in te trekken. Hiermee vervalt het voorkeursrecht. De gemeente gaat niet over tot aankoop van Landgoed Haarendael. De huidige eigenaar is vrij om het landgoed te verkopen aan wie ze wil. Cello heeft aangegeven dat er een eerste recht van koop is overeengekomen met dhr. Vugts. De invulling die vervolgens aan het landgoed wordt gegeven is vrij te bepalen door de koper, mits passend binnen het bestemmingsplan.

Optie 2: De prijsvaststellingsprocedure vindt doorgang: Haarendael wordt wel aangekocht door de gemeente, indien door Cello aangeboden.
De gemeenteraad besluit om de prijsvaststellingsprocedure af te wachten. De rechter stelt de prijs vast. In dit geval heeft Cello de keuze of het landgoed tegen de vastgestelde prijs aan de gemeente wordt aangeboden of dat ze eigenaar blijft van het landgoed. Biedt Cello Haarendael te koop aan de gemeente aan, dan is de gemeente verplicht het landgoed aan te kopen. Er zijn dan verschillende mogelijkheden voor de invulling ervan:

a. De gemeente houdt Haarendael in bezit en verhuurt (een deel van) het landgoed zelf aan het COA voor de vestiging van een AZC voor een periode van 10 jaar. Met de huurinkomsten kan de aankoopsom en het hoogst noodzakelijke onderhoud worden terugverdiend. Hiermee komt de gemeente tegemoet aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid een bijdrage te leveren aan de vluchtelingenproblematiek.

b. De gemeente verkoopt het landgoed door aan Platform Haarendael. Het Platform ontwikkelt een onderwijscampus op het landgoed. De opvolgend koper heeft de intentie om (een deel van) het landgoed te verhuren aan het COA voor de vestiging van een AZC voor een periode van maximaal 5 jaar. Dit ter overbrugging van de periode waarin het bestemmingsplan wordt gewijzigd en het landgoed gerestaureerd. Ook in deze optie wordt tegemoet gekomen aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid een bijdrage te leveren aan de vluchtelingenproblematiek.

c. De gemeente verkoopt het landgoed door aan een andere partij. De tweede gegadigde van de biedingsprocedure heeft aangegeven onder voorwaarden nog steeds interesse te hebben in de aankoop van het landgoed. Daarnaast hebben ook andere gegadigden zich de afgelopen periode gemeld. Hoe serieus de interesse van deze gegadigden is, is onbekend, evenals de beoogde bestemming van het landgoed. Ook in dit scenario is, ter overbrugging, de tijdelijke vestiging van een AZC meerdere malen genoemd.

Tot slot
Bovenstaande wekt wellicht de indruk dat, indien Haarendael wordt aangekocht door de gemeente, in geval van optie 2a en 2b automatisch sprake is van de tijdelijke inrichting van het landgoed als AZC. Dat is niet het geval.

Zoals bij iedere raadsvergadering is ook de vergadering van 19 november een openbare aangelegenheid.