Wandeling in Haaren: “Wandelen tussen mammoeten: hoor hoe Nederland 130.000 jaar geleden klonk”

De Brabantse Milieufederatie organiseert Nacht van de Nacht: “doe onnodig licht uit en bescherm de nacht”

HAAREN – 13 oktober 2026. Hoe klonk Nederland toen de nachten nog aardedonker waren? Op zaterdag 24 oktober kunnen bezoekers dat zelf horen tijdens de Nachtdiersymfonie, een audiowandeling onder leiding van boswachter Frans Kapteijns bij Kasteel Nemerlaer in Haaren, met geluiden van onder meer mammoeten, kraanvogels en lynxen, uit een tijd waarin de nacht nog donker was. Dat is in nog geen 150 jaar compleet veranderd: Nederland staat inmiddels wereldwijd in de top van landen met de meeste lichtvervuiling. De Natuur en Milieufederaties (NMF) vragen daar aandacht voor tijdens de Nacht van de Nacht, die zij jaarlijks organiseren.

Nachtdieren hebben duisternis nodig
Nederland staat wereldwijd in de top van landen met de meeste lichtvervuiling en dat raakt de natuur direct. Meer dan de helft van alle diersoorten is primair nachtactief en heeft duisternis nodig om te kunnen navigeren of jagen. De egelpopulatie daalde dit jaar bijvoorbeeld opnieuw. Miljarden insecten raken uitgeput door nachtelijk licht, en bij haaien remt kunstlicht de aanmaak van melatonine. Geen enkel dier kan zich afsluiten voor kunstlicht.

“Voor egels, insecten en al die andere nachtdieren is duisternis een levensvoorwaarde,” zegt Annie van de Pas, directeur-bestuurder van de Natuur en Milieufederaties. “Wij zijn niet tegen licht, maar wel tegen licht dat onnodig aanstaat of verkeerd staat afgesteld. Als iedereen bewuster met licht omgaat, krijgen nachtdieren hun leefgebied terug en herstelt de biodiversiteit stap voor stap.”

De oplossing is eenvoudig: doe onnodige lichten uit, gebruik timers, richt armaturen naar beneden en kies warm licht van maximaal 2700 kelvin.

Vijf tijdperken in één wandeling
Duizenden jaren geleden was de nacht aardedonker. In nog geen 150 jaar is dat veranderd. Daarom laten de Natuur en Milieufederaties mensen horen wat de nacht ooit was en wat er mede door kunstlicht verloren is gegaan, met de Nachtdiersymfonie. Een audiowandeling, mede ontwikkeld met KNAW-ecoloog Kamiel Spoelstra, die wandelaars meeneemt door een Nederland van 130.000, 30.000, 1.000, 150 en 25 jaar geleden. Ze horen onbekende mammoetgeluiden, honderdduizenden kraanvogels boven een ijzige steppe, het geschreeuw van een opgejaagde lynx, op locaties waar deze dieren echt hebben geleefd. “Wanneer kun je geluiden horen van een uitgestorven dier in een nachtelijke omgeving waar ze echt hebben geleefd?”, zegt Spoelstra. “Het is belangrijk dat er meer aandacht komt voor de impact van lichtvervuiling op dieren. Het positieve is dat we allemaal kunnen bijdragen aan een betere leefomgeving.”

In Noord-Brabant vindt de Nachtdiersymfonie plaats onder leiding van Boswachter Frans, bij Kasteel Nemerlaer, een locatie waar je zowel plekken zonder lichtvervuiling als plekken mét lichtvervuiling kunt zien.

Praktische informatie

• Tijd: er zijn twee rondes van maximaal 60 minuten, om 19:00u en om 20:30u (verzamelen om 18:45u en 20:15u)
• Startlocatie: Kasteel Nemerlaer, Kasteellaan 2, Haaren
• Aanmelden: via deze link:
   NB: Na aanmelding ontvang je enkele dagen vóór 24 oktober een mail met alle praktische informatie.

Honderden activiteiten door het hele land
Naast de Nachtdiersymfonie kunnen bezoekers op zaterdag 24 oktober ook in Noord-Brabant deelnemen aan diverse activiteiten tijdens Nacht van de Nacht, zoals:

• Film met wandeling in Drimmelen en Schijndel
• Duisterniswandelingen en kinderactiviteiten in de hele provincie

Een overzicht van alle activiteiten in Noord-Brabant en de rest van Nederland staat op nachtvandenacht.nl. Check ook de berichten van de lokale natuur- en milieuverenigingen.

Over de Natuur en Milieufederaties
De Natuur en Milieufederaties (NMF) werken aan een groen en gezond Nederland. Al ruim 20 jaar organiseren zij in elke provincie de Nacht van de Nacht, waaraan jaarlijks ruim 11.000 mensen meedoen. Het hele jaar door werken zij aan meer donkerte, met drie pilotgebieden, een handreiking verdonkeren voor gemeenten en een landelijk netwerk van vrijwillige Nachtwachters.