GESPREK HAAREN EN OISTERWIJK OVER TOEKOMST

In vervolg op het besluit van de gemeenteraad van 21 april over de toekomst van de gemeente Haaren, heeft het college van B&W op 20 september een gesprek gevoerd met de gemeente Oisterwijk.

Het besluit van de gemeenteraad van 21 april 2016 over de toekomst van de gemeente Haaren luidt:

• Als toekomstperspectief vast te stellen, dat de gemeente opsplitst op het moment dat voor alle dorpen een toekomstbestendige en bestuurskrachtige oplossing voorhanden is.

• Voordat definitieve besluitvorming plaatsvindt worden eerst de inwoners geraadpleegd. Bij de opsplitsing is draagvlak bij de inwoners een belangrijk onderdeel.

• Het college de opdracht te geven om uit te dragen dat we op zoek zijn naar een toekomstbestendige oplossing.

Daarbij werd aan het College van B&W onder andere het kader meegegeven om in gesprek te blijven met alle buurgemeenten en actief de ontwikkelingen daar te volgen en eenmaal per halfjaar terug te rapporteren aan de gemeenteraad en de inwoners te informeren, of eerder als daartoe aanleiding is.

In dat kader voerde het College van B&W op 20 september een gesprek met de gemeente Oisterwijk. Het verslag van de bespreking treft u hieronder  aan.

Aanwezig:
Namens college Oisterwijk :

burgemeester Janssen, wethouder Batenburg, wethouder Smit,
wethouder Verhoeven, gemeentesecretaris Depmann

Namens college Haaren:

burgemeester Zwijnenburg, wethouder Van den Brand, wethouder Van den
Dungen, gemeentesecretaris Van den Akker

Datum: 20 september 2016

Korte voorgeschiedenis:

De besluitvorming over een ambtelijke fusie met de gemeenten Sint-Michielsgestel en Boxtel werd
door de gemeenteraad opgeschort in november 2014. Signalen van inwoners en het door de provincie
beoogde maatschappelijke draagvlak in groter verband (brief 28 oktober 2014) vormden, zo blijkt uit
de Motie van de raadsfracties, de aanleiding tot dit standpunt. De wens bestond om onderzoek te
verrichten naar de bestuurlijke en organisatorische toekomst van de gemeente Haaren. Begin 2015
werd door de raad een plan van aanpak vastgesteld.

Onderzoek organisatorische en bestuurlijke toekomst Haaren

Haaren koos voor een zeer interactief proces. De discussie is inhoudelijk gevoerd op basis van een
onafhankelijk en deskundig onderzoek van bureau Wagenaar Hoes. Er werden drie hoofdlijnen
onderscheiden: Haaren zelfstandig, herindeling en opsplitsing.
Een brede klankbordgroep adviseerde over de communicatie. Inwoners werden op meerdere
manieren geïnformeerd over en betrokken bij het proces. Er werd een lijst van scenario’s en van
toetsingscriteria opgesteld en inwoners werd de mogelijkheid geboden hierop aanvullingen te doen.
De vraag stond centraal wat gaan we onderzoeken en hoe? In de tweede fase werden 36 scenario’s
aan de hand van de vastgestelde criteria onderzocht. Onderzoeksresultaten werden gepresenteerd.
Tijdens inwonersbijeenkomsten per dorp en op het internetforum konden inwoners meedenken.

Besluit gemeenteraad 21 april 2016

 Als toekomstperspectief vast te stellen, dat de gemeente opsplitst op het moment dat voor alle
dorpen een toekomstbestendige en bestuurskrachtige oplossing voorhanden is.

 Voordat definitieve besluitvorming plaatsvindt worden eerst de inwoners geraadpleegd. Bij de
opsplitsing is draagvlak bij de inwoners een belangrijk onderdeel.

 Het college de opdracht te geven om uit te dragen dat we op zoek zijn naar een
toekomstbestendige oplossing.

Voor de tussenliggende periode, stelde de raad de volgende kaders vast voor het college:
 Blijf in gesprek met en volg actief de ontwikkelingen bij alle buurgemeenten en rapporteer
eenmaal per half jaar terug aan de gemeenteraad en informeer de inwoners of eerder als daartoe
aanleiding is.

 Blijf in gesprek met en volg actief de ontwikkelingen bij de provincie en rapporteer eenmaal per
half jaar terug aan de gemeenteraad en informeer de inwoners of eerder als daartoe aanleiding is.

 Ga door met samenwerking met gemeenten in de regio, maar ga daarbij alleen
samenwerkingsverbanden aan, die bijdragen aan een toekomstige opsplitsing of die een
opsplitsing niet in de weg staan. Ga bij het aangaan van samenwerkingsverbanden aan wat een
toekomstige opsplitsing van de gemeente Haaren kan betekenen voor de samenwerking.

 Maak in relatie tot het toekomstperspectief keuzes in de organisatie met het oog op verbeteren
van kwaliteit, verminderen van kwetsbaarheid en beheersing van kosten.

Toekomstbestendig:
Er worden oplossingen gekozen die uitsluiten, dat binnen enkele jaren na opsplitsing van de
gemeente Haaren opnieuw een discussie over de toekomst moet worden gevoerd.

Bestuurskracht:
Gekeken wordt of een gemeente in staat is de taken goed uit te voeren.

Inhoud gesprek

De raad stelde als toekomstperspectief vast, dat de gemeente opsplitst op het moment dat voor alle
dorpen een toekomstbestendige en bestuurskrachtige oplossing voorhanden is.
In dat kader hebben wij de volgende vragen aan u:
– Zijn er ontwikkelingen in uw gemeente op het vlak van de bestuurlijke en organisatorische
toekomst?
– Zijn er plannen dit de komende periode op te pakken?
– Op welke wijze betrekt u inwoners bij het proces?

Het college van Oisterwijk geeft hierop de volgende toelichting:
De raad van Oisterwijk heeft een samenwerkingskader vastgesteld. Dit kader gaat uit van een
volledige bestuurlijke zelfstandigheid van de gemeente Oisterwijk, zonder dat hier een termijn aan
verbonden wordt, en een intensieve ambtelijke samenwerking met de gemeenten Goirle en
Hilvarenbeek. Het uitgangspunt van deze ambtelijke samenwerking is een organisch groei waarbij de
deelnemende gemeenten hun eigen beleidsvrijheid en budgettaire ruimte behouden. Bij strategische
vraagstukken wordt intensief samengewerkt met de gemeenten in de regio Hart van Brabant.

Op basis van de door de raden gestelde kaders hebben de colleges van Goirle, Hilvarenbeek en
Oisterwijk hun visie op samenwerking opgesteld en aan de provincie aangeboden. De aanbieding aan
gedeputeerde Spierings vond plaats in het kader van het programma Veerkrachtig Bestuur. De visie is
eveneens overhandigd aan het college van de gemeente Haaren. De provincie heeft recent de
waardering uitgesproken voor deze visie. Ten aanzien van de ambtelijke samenwerking is met de
deelnemende gemeenten afgesproken om voor de nieuwe bestuursperiode een overdrachtsdossier
over de stand van zaken op te stellen. Daarnaast staat in 2019 een evaluatie van deze ambtelijke
samenwerking gepland. Dit laatste geschiedt in overleg met de provincie.
Oisterwijk heeft al in een eerder stadium aangegeven bereid te zijn een rol te spelen in een mogelijk
opdelingsscenario van Haaren. Daar hebben de drie colleges van GOH de bereidheid uitgesproken
om te bekijken of hun ambtelijke samenwerkingook voor Haaren een toegevoegde waarde kan
bieden, als daar vanuit Haaren behoefte aan bestaat. En diezelfde bereidheid geldt ook ten aanzien
van het scenario van een bestuurlijke fusie. Als de gemeente Haaren mocht besluiten dat de kern
Haaren bij Oisterwijk zou willen aansluiten, dan is de kern Haaren van harte welkom. En dat geldt ook
voor andere kernen van de gemeente Haaren, als daar sprake van zou zijn. Oisterwijk zal daar geen
initiatief in nemen, dat is aan de gemeente Haaren.

Oisterwijk heeft van de provincie een afschrift ontvangen van de brief aan Haaren over het aanstellen
van een procesbegeleider medio oktober. Het college van Oisterwijk onderschrijft het standpunt van
de provincie dat het goed zou zijn als snel duidelijk wordt wanneer een opsplitsing van de gemeente
Haaren gaat plaatsvinden. Dat geeft duidelijkheid voor iedereen en kan bijdragen aan een kwalitatieve
overdracht van taken. Voorop dient immers te staan een zo goed mogelijke gemeentelijke inzet voor
de lokale samenleving en haar inwoners. Bij spoedige duidelijkheid kan bovendien ook gestart worden
met de voorbereidingen voor het opsplitsen.
De raad van de gemeente Haaren heeft besloten dat de gemeente opsplitst op het moment dat er
voor alle dorpen een toekomstbestendige en bestuurskrachtige oplossing voor handen is. In het
onderzoek van WagenaarHoes wordt aangegeven dat het inwoneraantal hierbij een belangrijke factor
is. Bij een gemeente van meer dan 40.000 inwoners kan ervan worden uitgegaan dat deze voldoende
toekomstbestendig en bestuurskrachtig is. Het college van Oisterwijk merkt op dat de gemeente
Oisterwijk samen met de kern Haaren geen 40.000 inwoners heeft. En dat er geen ontwikkelingen te
verwachten zijn die dat veranderen. Voor het overige neemt Oisterwijk afstand van het criterium van
40.000 inwoners. Oisterwijk heeft de overtuiging dat, bij een ambtelijke samenwerking ten dienste van
60.000 inwoners sprake is van een optimale functioneren van de eigen gemeente. Oisterwijk vindt
zichzelf een sterke, toekomstbestendige en bestuurskrachtige gemeente.

Oisterwijk heeft geen voornemens om met de inwoners en maatschappelijke organisaties in gesprek
te gaan over haar bestuurlijke toekomst. Daar is ook geen aanleiding voor. Er is een helder
raadskader, een concrete visie en richting de provincie is verantwoording afgelegd over de
totstandkoming daarvan. Het is nu zaak om de visie uit te gaan voeren. Ook bij een eventuele
herindeling als de kern van Haaren bij Oisterwijk zou aansluiten is er geen aanleiding om de inwoners
van Oisterwijk daarover te raadplegen. Eerder hebben de raad en het college van Oisterwijk al
uitgesproken dat Haaren van harte welkom is bij de gemeente Oisterwijk.
Als zich nieuwe ontwikkelingen en/of vragen voordoen zullen beide colleges opnieuw in overleg treden.