TOEKOMST HAARENDAEL
HAAREN: 30 OKTOBER 2015
ONDERWERP: TOEKOMST HAARENDAEL
Geachte Raad, Geacht College,
Stichting Maatschappelijk Platform Haarendael zet zich al geruime tijd in voor de toekomst van Landgoed Haarendael. Daarbij hebben wij op belangrijke momenten van ons doen spreken en met deze brief doen wij dat opnieuw. Onze drijfveer is een grote bezorgdheid over de brede maatschappelijke ontwikkeling van het landgoed, die ook de gemeente beoogt. Wij hopen vanuit samenwerking, door het verbinden van ideeën en belangen van meerdere organisaties, de beoogde maatschappelijke ontwikkeling te borgen.
Met grote bezorgdheid vangen wij ook signalen op die deze brede maatschappelijke ontwikkeling volledig kunnen frustreren. Wij wijzen in dat verband op de recente ontwikkelingen rondom het Landgoed. Zo heeft het COA haar interesse uitgesproken voor het vestigen van een opvanglocatie voor asielzoekers en zijn afgelopen donderdag de huidige – tijdelijke – bewoners van het landgoed door Interveste geïnformeerd dat zij voor 8 december a.s. dienen te vertrekken. Ongeacht of deze ontwikkelingen met elkaar te maken hebben, vormen zij afzonderlijk al voldoende aanleiding om versneld met deze brief te komen.
Onze stichting had al het voornemen u op korte termijn te informeren, omdat zij van mening is dat er volledige openheid van zaken moet zijn in hetgeen er speelt. Hoe kan de Haarense gemeenschap anders verzekerd zijn van een optimale maatschappelijk brede ontwikkeling van dit unieke landgoed? Het is daarvoor nog niet te laat, maar de tijd dringt.
Aankoop
De gemeente heeft te maken met de gerechtelijke procedure die nog loopt inzake de definitieve vaststelling van de koopprijs van Haarendael. Binnenkort zal deze procedure tot een einde komen. Daarna moet de gemeente op korte termijn besluiten over het wel of niet kopen van het landgoed.
Samenwerking met kopende partij
Het uitgangspunt van het College voor een eventuele aankoop is altijd een directe doorverkoop geweest. Na de – ons inziens veel te korte – biedingsprocedure van het afgelopen jaar heeft het College haar voorkeur uitgesproken voor het initiatief van ‘Platform Haarendael’ (PH) , een – zoals ons is mede gedeeld – niet officieel geregistreerd collectief van ondernemers uit en rondom Haaren. Onze Stichting heeft via het College contact gekregen met Platform Haarendael. Wij hebben hierin over en weer onze positie en ideeën toegelicht, maar een verdere samenwerking die wij hebben aangeboden, is tot op heden door hen afgehouden.
Meer tijd gevraagd
Gebaseerd op de beperkte informatie die ons is verstrekt en de signalen die ons via andere kanalen hebben bereikt, kunnen wij geen andere conclusie trekken dat het onwaarschijnlijk is dat er een stevig onderbouwd plan door het PH gepresenteerd kan worden vóórdat de gemeente haar beslissing over de verwerving van het landgoed zal moeten nemen. Gezien de interessante ambities die door het PH naar ons zijn uitgesproken, verwachten wij dat de tijd voor het opstellen van een dergelijk plan simpelweg te kort zal blijken te zijn. Mocht er een plan gepresenteerd worden dan is het maar zeer de vraag in hoeverre dat inhoudelijk al ingevuld zal zijn, hoe ver de garanties reiken en hoeveel gebaseerd is op aannames. Gezien de zeer besloten gang van zaken is het daarnaast twijfelachtig de vraag of het resultaat ook daadwerkelijk optimaal zal zijn voor het landgoed.
SMPH voelt zich dan ook genoodzaakt hier nogmaals te wijzen op de allesoverheersende factor TIJD Dit is DE cruciale factor die zal bepalen of hetgeen in de prachtige “Structuurvisie Landgoed Haarendael” als doel gesteld wordt, ook inderdaad bewaarheid zal kunnen worden. Er zijn helaas teveel praktijkvoorbeelden waarbij maatschappelijk zeer belangrijk monumentaal vastgoed door haastige spoed verkwanseld is.
Vraag ook niet van goedwillende, ambitieuze partijen om al vóór de aankoop met een volledig uitgewerkt plan te komen. Dat is niet in het belang van het landgoed, noch in dat van de gemeente, noch in dat van Brabant. Haarendael is de “Parel van Haaren” en voor de herontwikkeling krijgen we maar één kans. Zorgvuldigheid is van het grootste belang. Haastwerk is een directe bedreiging van hoge kwaliteit en zal in dit geval alleen maar tot teleurstellende resultaten gaan leiden. Dat is tijd gebruiken als uitsluitingsinstrument.
Noodzaak van aankoop door gemeente
Wij roepen de Raad en het College op in te stemmen met de aankoop van het landgoed ongeacht of het direct doorverkocht kan worden. Dat zou getuigen van de durf om verantwoordelijkheid te nemen voor het landgoed, zoals dat verwacht mag worden bij het opleggen van de WVG.
SMPH wil vervolgens de tijd juist gebruiken als insluitingsinstrument. In onze visie zal het perfecte plan alleen het resultaat van een jarenlang transparant ontwikkelingstraject kunnen zijn. Vanuit die gedachte zijn wij de afgelopen 1,5 jaar ook in gesprek geweest met de primair betrokken partijen. Cello heeft daarbij aangegeven ons, juist vanwege onze maatschappelijke benadering, de kans te willen geven het landgoed gedurende een periode van vijf jaar te ontwikkelen. Dit getuigt van de sterke maatschappelijke betrokkenheid van Cello en illustreert haar goede intenties bij het landgoed.
Voor dit aanbod zal uiteraard aan een aantal voorwaarden voldaan moeten worden. Feitelijk zal de aankoop op korte termijn moeten gebeuren, maar Cello is bereid het financiële transport vijf jaar uit te stellen. In de tussen periode wil Cello volledig ontzorgd worden m.b.t. het landgoed, zodat het landgoed geen verder beslag op zorggelden zal leggen.
Uitgewerkt plan voorjaar 2015
Dit voorjaar heeft SMPH op basis van dit aanbod een begroting opgezet voor een vijf jarige exploitatie met inbreng van enkele professionele partijen. Deze periode zou alle partijen de ruimte geven om rustig te werken aan een optimale en ambitieuze herontwikkeling van het landgoed. Dit is ook kenbaar gemaakt aan het College, maar zij heeft vastgehouden aan haar voorkeur voor één enkele partij. In het licht van de gehoopte directe doorverkoop van het landgoed kunnen wij deze keuze begrijpen. Wij vinden hem echter bijzonder onverstandig omdat het de gemeente kwetsbaar maakt door het succes van één enkele partij af te laten hangen. Dan kan het breed gedragen maatschappelijke aspect nimmer worden gegarandeerd. Landgoed Haarendael verdient echt beter!
Het doel van SMPH is het bijzondere karakter van het Landgoed Haarendael blijvend te beschermen door een wezenlijke bijdrage te leveren aan een maatschappelijke ontwikkeling ervan (artikel 2. Statuten). Onze tijdelijke exploitatie beoogt dan ook genoeg tijd te hebben voor het ontwikkelen van de definitieve plannen. Een samenwerking met het PH leek ons dan ook voor beide partijen een interessante en zeer praktische mogelijkheid. Daarmee is toen een grote kans blijven liggen! 3
Op verzoek van zowel het College als het PH hebben wij ons de afgelopen maanden terughoudend opgesteld. Helaas zijn in die periode onze zorgen over de toekomst van het landgoed juist alleen maar toegenomen. Het getoonde gebrek aan transparantie doet het ergste vrezen.
Huidig aanbod SMPH: Verwerving van Haarendael samen met hoofdgebruikers
Om de realisatie van de doelen in de genoemde Structuurvisie (beleid gemeente!), zonder enig persoonlijk winstoogmerk te waarborgen, heeft SMPH recentelijk dan ook voor een nieuwe benadering gekozen: de verwerving van het Landgoed Haarendael.
Deze veranderde positie van SMPH hebben wij ook kenbaar gemaakt aan het College. Daarbij hebben wij haar de vraag voorgelegd hoeveel tijd zij ons zou kunnen geven als wij het landgoed zouden willen verwerven. Hierop hebben wij helaas nooit antwoord mogen ontvangen. Daarnaast hebben wij gevraagd om een vervolggesprek ter informatie en verdere afstemming in het belang van het landgoed. Het College had hier echter geen verdere interesse in.
In onze visie moet Landgoed Haarendael een eigentijdse mix van functies worden: wonen, werken, educatie en recreëren. Hierbij staat het behalen van maatschappelijke winst voorop. Met behulp van onze maatschappelijke partners wordt momenteel gewerkt aan een plan waarin dit duidelijk tot uiting zal komen. Een plan die het voortbestaan van het landgoed tot in de verre toekomst veilig stelt.
We hebben hierbij drie uitgangspunten: 1. de zorgzame en inspirerende samenleving, 2. het behoud van de bijzondere culturele waarden van het landgoed en haar omgeving en 3. een duurzame en milieubewuste benutting van gebouwen en buitenruimten. Dit zijn punten die direct uit de Structuurvisie zijn voortgekomen.
De wens van het COA om van het landgoed een asielzoekerscentrum (AZC) te maken, is bepaald niet in het belang van het landgoed en de lokale samenleving. De drie hierboven genoemde uitgangspunten worden daarmee geweld aangedaan. Op zijn minst vertraagt het de ontwikkeling van het landgoed en vernietigt het de afgelopen 3 jaar spontaan gegroeide structuren en initiatieven van de huidige bewoners. In onze visie is tijdelijke huisvesting juist een belangrijk onderdeel van het ontwikkelingsplan. Niet alleen ter overbrugging, maar ook door de bijdrage die de – tijdelijke – bewoners aan het landgoed kunnen leveren.
Zoals gezegd voelen wij ons nauw betrokken bij de vraagstukken die in de samenleving spelen. De opvang van grote aantallen vluchtelingen is een groot en acuut maatschappelijk probleem, maar Haarendael is daar absoluut niet geschikt voor. Daarentegen zien wij een andere – veel betere – mogelijkheid binnen deze problematiek: de huisvesting en scholing van een groep statushouders die anders een beroep zou doen op andere capaciteit binnen de gemeente. Het op te nemen aantal statushouders zal daarbij in een gezonde verhouding moeten staan tot andere bewoners en gebruikers van het landgoed. Daarmede zal hun integratie beter verlopen en kunnen zij direct meehelpen aan de verdere ontwikkeling van het landgoed. Dat levert bekwame en trotse mensen op die betrokken zijn bij onze lokale samenleving en die als zij weer vertrekken ook elders als gewaardeerde burgers zullen worden beschouwd. Een goede samenwerking met de gemeente Oisterwijk zou daarbij een directe doorstroom van statushouders mogelijk maken. De voorziene fusie zou dat zelfs nog kunnen versterken.
Resumerend stellen wij dat SMPH de enige partij is die van begin af aan in alle openheid haar visie heeft uitgedragen, niemand wil uitsluiten en uitgaat van de kracht van echte samenwerking. Onze samenleving staat onder groeiende druk van ontwrichtende factoren. Die kunnen we alleen de baas als we juist overal op lokaal niveau laten zien dat we bewust kiezen voor samenleven in waardering voor elkaar. Op Haarendael is dat al begonnen en SMPH wil daar binnenkort haar verdere plannen om tot aankoop van het landgoed te komen, presenteren. Dat is ook de meest voor de hand liggende locatie waar dat kan gebeuren.
Wij zullen u uiteraard bijtijds nader informeren inzake dag en tijdstip, zodat u daarbij aanwezig kunt zijn. Mocht u naar aanleiding van deze brief nadere vragen hebben over SMPH of onze visie dan kunt u uiteraard al voor die tijd contact met ons opnemen.
Hoogachtend,
Bestuur Stichting Maatschappelijk Platform Haarendael
